പരസ്പര സമ്മതമില്ലാതെ, ഒരാൾ മാത്രം വിവാഹമോചനം ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ അതിനെ തർക്ക വിവാഹമോചനം (contested divorce) എന്ന് പറയുന്നു — നിയമം അനുവദിക്കുന്ന ഒരു നിശ്ചിത കാരണം (ground) കോടതിയിൽ തെളിയിച്ചാൽ മാത്രമേ കുടുംബകോടതി വിവാഹമോചനം അനുവദിക്കൂ. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ ക്രൂരത (cruelty), ഉപേക്ഷ (desertion — തുടർച്ചയായി രണ്ട് വർഷം), വ്യഭിചാരം (adultery), മതപരിവർത്തനം, ഭേദമാകാത്ത മാനസികരോഗം എന്നിവയാണ്. ഏതൊക്കെ കാരണങ്ങൾ ലഭ്യമാണ് എന്നത് നിങ്ങളുടെ വിവാഹം ഏത് നിയമപ്രകാരം നടന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും — ഹിന്ദുക്കൾക്ക് Hindu Marriage Act, 1955 Section 13, ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് Divorce Act, 1869 Section 10, മുസ്‌ലിം സ്ത്രീകൾക്ക് Dissolution of Muslim Marriages Act, 1939 Section 2, രജിസ്റ്റർ/സിവിൽ വിവാഹത്തിന് Special Marriage Act, 1954 Section 27.
ഈ ഗൈഡ് കേരളത്തിലെ കുടുംബകോടതിയിൽ (Family Court) തർക്ക വിവാഹമോചന ഹർജി നൽകുന്നവർക്ക് വേണ്ടിയാണ് — ഏതൊക്കെ കാരണങ്ങൾ, എന്ത് തെളിവ്, എത്ര ചെലവ്, എത്ര കാലം, ഏത് കോടതി, വക്കീൽ വേണോ എന്നിവ.
തർക്ക വിവാഹമോചനവും പരസ്പര സമ്മത വിവാഹമോചനവും — വ്യത്യാസം
പരസ്പര സമ്മത വിവാഹമോചനത്തിൽ (mutual consent) ഇരുകക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് ഹർജി നൽകുന്നു; തർക്ക വിവാഹമോചനത്തിൽ ഒരാൾ ആരോപണം ഉന്നയിച്ച് ഹർജി നൽകുകയും, മറ്റേയാൾ അതിനെ എതിർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
രണ്ടുപേർക്കും സമ്മതമുണ്ടെങ്കിൽ തർക്ക വിവാഹമോചനത്തേക്കാൾ വേഗവും ചെലവുകുറവുമുള്ള വഴി പരസ്പര സമ്മതമാണ് — അതിന്റെ പ്രക്രിയ ഞങ്ങളുടെ കേരളത്തിലെ പരസ്പര സമ്മത വിവാഹമോചന ഗൈഡിൽ വിശദമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സമ്മതമില്ലെങ്കിൽ മാത്രമേ തർക്ക വഴി വേണ്ടി വരൂ — ഇവിടെ തെളിവിന്റെ ഭാരം (burden of proof) പൂർണമായും ഹർജിക്കാരന്റെ മേലാണ്.
ഏത് നിയമം? — മതം/വിവാഹരീതി അനുസരിച്ച് കാരണങ്ങൾ
ഇന്ത്യയിൽ ഏകീകൃത വിവാഹമോചന നിയമമില്ല. നിങ്ങളുടെ വിവാഹം ഏത് നിയമപ്രകാരം നടന്നു എന്നതാണ് ഏതൊക്കെ കാരണങ്ങൾ ലഭ്യം എന്ന് നിർണയിക്കുന്നത്.
| വിഭാഗം | ബാധകമായ നിയമം | തർക്ക വിവാഹമോചന വകുപ്പ് | പ്രധാന കാരണങ്ങൾ |
|---|---|---|---|
| ഹിന്ദു, ബുദ്ധ, ജൈന, സിഖ് | Hindu Marriage Act, 1955 | Section 13 | ക്രൂരത, ഉപേക്ഷ (2 വർഷം), വ്യഭിചാരം, മതപരിവർത്തനം, മാനസികരോഗം, സന്യാസം, 7 വർഷം വിവരമില്ല |
| ക്രിസ്ത്യൻ | Divorce Act, 1869 | Section 10 | വ്യഭിചാരം, ക്രൂരത, ഉപേക്ഷ (2 വർഷം), മതപരിവർത്തനം, മാനസികരോഗം (2 വർഷം), venereal disease, RCR പാലിക്കാത്തത് |
| മുസ്‌ലിം സ്ത്രീ | Dissolution of Muslim Marriages Act, 1939 | Section 2 | ഭർത്താവിനെ 4 വർഷം വിവരമില്ല, 2 വർഷം ചെലവിന് നൽകിയില്ല, 7 വർഷം തടവ്, 3 വർഷം ദാമ്പത്യ കടമ നിറവേറ്റിയില്ല, ക്രൂരത |
| രജിസ്റ്റർ/സിവിൽ/മിശ്ര വിവാഹം | Special Marriage Act, 1954 | Section 27 | ഹിന്ദു നിയമത്തിന് സമാനം (ക്രൂരത, ഉപേക്ഷ, വ്യഭിചാരം, 7 വർഷം തടവ്, മാനസികരോഗം) |
പ്രധാന update (2019): Personal Laws (Amendment) Act, 2019 പ്രകാരം കുഷ്ഠരോഗം (leprosy) മേൽപ്പറഞ്ഞ നാല് നിയമങ്ങളിലും വിവാഹമോചന കാരണമായി ഇനി കണക്കാക്കില്ല — ഇത് നീക്കം ചെയ്തു.
ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമം Section 13 — കാരണങ്ങൾ വിശദമായി
Hindu Marriage Act Section 13(1) പ്രകാരം ഭർത്താവിനോ ഭാര്യക്കോ താഴെപ്പറയുന്ന കാരണങ്ങളിൽ ഹർജി നൽകാം:
- വ്യഭിചാരം (adultery) — വിവാഹശേഷം മറ്റൊരാളുമായി സ്വമേധയാ ലൈംഗികബന്ധം [s.13(1)(i)].
- ക്രൂരത (cruelty) — ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ ക്രൂരത [s.13(1)(ia)].
- ഉപേക്ഷ (desertion) — ഹർജി നൽകുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തുടർച്ചയായി രണ്ട് വർഷമെങ്കിലും ഉപേക്ഷിച്ചത് [s.13(1)(ib)].
- മതപരിവർത്തനം — മറ്റൊരു മതത്തിലേക്ക് മാറിയത് [s.13(1)(ii)].
- മാനസികരോഗം — ഭേദമാകാത്ത മാനസിക വൈകല്യം/രോഗം [s.13(1)(iii)].
- Venereal disease — പകരുന്ന രൂപത്തിലുള്ള ലൈംഗികരോഗം [s.13(1)(v)].
- സന്യാസം — ലോകത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് സന്യാസം സ്വീകരിച്ചത് [s.13(1)(vi)].
- മരണാനുമാനം — 7 വർഷമായി ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടെന്ന് വിവരമില്ല [s.13(1)(vii)].
ഭാര്യക്ക് മാത്രമുള്ള അധിക കാരണങ്ങൾ [s.13(2)]: ഭർത്താവ് മറ്റൊരു വിവാഹം കഴിച്ചത്, വിവാഹശേഷം ഭർത്താവ് ബലാത്സംഗം/sodomy/bestiality ചെയ്തത്, ചെലവിന് നൽകാനുള്ള ഉത്തരവ് (s.125 BNSS / s.18 HAMA) ഉണ്ടായിട്ടും ഒരു വർഷം ഒന്നിച്ച് താമസിച്ചിട്ടില്ലാത്തത്, 15 വയസ്സിന് മുമ്പ് നടന്ന വിവാഹം 18 വയസ്സിന് മുമ്പ് നിരാകരിച്ചത് (option of puberty).
s.13(1A) — ഡിക്രിക്ക് ശേഷമുള്ള ഗ്രൗണ്ട്: ജുഡീഷ്യൽ സെപ്പറേഷൻ (judicial separation) ഡിക്രിക്ക് ശേഷം ഒരു വർഷം ഒന്നിച്ച് ജീവിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ restitution of conjugal rights (RCR) ഡിക്രിക്ക് ശേഷം ഒരു വർഷം ദാമ്പത്യം പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ — ഇരുകക്ഷികൾക്കും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം.
ക്രൂരത (cruelty) — ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന കാരണം
മാനസിക ക്രൂരത എന്നാൽ ഒന്നിച്ച് ജീവിക്കുക അസാധ്യമാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള മാനസിക വേദനയും കഷ്ടപ്പാടുമാണ് — ശാരീരിക ആക്രമണം ഇല്ലാതെയും ഇത് തെളിയിക്കാം.
ക്രൂരതയ്ക്ക് നിയമത്തിൽ കൃത്യമായ നിർവചനമില്ല. സുപ്രീം കോടതി Samar Ghosh v. Jaya Ghosh, (2007) 4 SCC 511 (വിധിന്യായം, main.sci.gov.in) എന്ന കേസിൽ മാനസിക ക്രൂരതയുടെ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ (illustrative, exhaustive അല്ല) നൽകി — തുടർച്ചയായ അപമാനം, ന്യായമായ കാരണമില്ലാതെ ലൈംഗികബന്ധം നിഷേധിക്കൽ, ഇണയറിയാതെ വന്ധ്യംകരണം/ഗർഭഛിദ്രം, ദീർഘകാലത്തെ വേർപിരിയൽ തുടങ്ങിയവ. കേരള ഹൈക്കോടതിയും ഈ തത്വം തുടർച്ചയായി പ്രയോഗിക്കുന്നു. ക്രൂരത വീട്ടുപീഡനത്തോളം (domestic violence) എത്തുമ്പോൾ DV Act Section 12 അപേക്ഷയും സമാന്തരമായി നൽകാവുന്നതാണ്.
ക്രിസ്ത്യൻ Divorce Act, 1869 — Section 10
2001-ലെ ഭേദഗതിക്ക് ശേഷം Divorce Act Section 10 ഭർത്താവിനും ഭാര്യക്കും തുല്യ കാരണങ്ങൾ നൽകുന്നു: വ്യഭിചാരം, ക്രിസ്ത്യൻ മതം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറൽ, 2 വർഷത്തെ ഭേദമാകാത്ത മാനസികരോഗം, venereal disease, 7 വർഷം വിവരമില്ലാത്തത്, വിവാഹബന്ധം പൂർത്തിയാക്കാൻ മനഃപൂർവം വിസമ്മതിക്കൽ, RCR ഡിക്രി 2 വർഷം പാലിക്കാത്തത്, 2 വർഷത്തെ ഉപേക്ഷ, ക്രൂരത. ഭാര്യക്ക് മാത്രം: ഭർത്താവ് ബലാത്സംഗം/sodomy/bestiality ചെയ്തത്.
പരസ്പര സമ്മതം (s.10A): ക്രിസ്ത്യൻ ദമ്പതികൾക്ക് s.10A പ്രകാരം സമ്മതത്തോടെ വിവാഹമോചനം ആവശ്യപ്പെടാം — നിയമം 2 വർഷത്തെ വേർപിരിയൽ ആവശ്യപ്പെടുന്നു (കേരള ഹൈക്കോടതി Saumya Ann Thomas കേസിൽ ഇത് ഒരു വർഷമായി വായിച്ചിട്ടുണ്ട്; നിലവിലെ നിലപാട് വക്കീലുമായി ഉറപ്പാക്കുക).
മുസ്‌ലിം വിവാഹമോചനം
മുസ്‌ലിം സ്ത്രീക്ക് Dissolution of Muslim Marriages Act, 1939 Section 2 പ്രകാരം കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകാം — കാരണങ്ങൾ: ഭർത്താവിനെ 4 വർഷം വിവരമില്ല, 2 വർഷം ചെലവിന് നൽകിയില്ല, 7 വർഷമോ അതിലധികമോ തടവ്, ന്യായമായ കാരണമില്ലാതെ 3 വർഷം ദാമ്പത്യ കടമ നിറവേറ്റിയില്ല, ഷണ്ഡത്വം (impotence), 2 വർഷത്തെ ഭ്രാന്ത്/ലൈംഗികരോഗം, ക്രൂരത, option of puberty, കൂടാതെ മുസ്‌ലിം നിയമപ്രകാരം സാധുവായ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണം.
ഭർത്താവ് സാധാരണ കോടതിക്ക് പുറത്ത് (extra-judicial) തലാഖ് വഴിയാണ് വിവാഹമോചനം ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ മൂന്ന് തലാഖ് ഒന്നിച്ച് (triple talaq) സുപ്രീം കോടതി Shayara Bano v. Union of India (2017) കേസിൽ അസാധുവാക്കി; Muslim Women (Protection of Rights on Marriage) Act, 2019 പ്രകാരം ഇത് കുറ്റകരമാണ്. പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ khula / mubarat വഴിയും വേർപിരിയാം.
തെളിവ് — എന്തൊക്കെ രേഖകൾ വേണം
തർക്ക വിവാഹമോചനത്തിൽ കാരണം തെളിയിക്കേണ്ടത് ഹർജിക്കാരനാണ്. ശേഖരിക്കേണ്ടവ:
- വിവാഹ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (അല്ലെങ്കിൽ പള്ളി/ക്ഷേത്ര രേഖ, ഫോട്ടോ, ക്ഷണക്കത്ത്).
- ക്രൂരത/ഉപേക്ഷയുടെ തെളിവ് — മെഡിക്കൽ രേഖകൾ, പോലീസ് പരാതികൾ/FIR, മെസേജുകൾ, ഇ-മെയിൽ, ഓഡിയോ/വീഡിയോ, സാക്ഷികൾ.
- വരുമാന രേഖകൾ (jeevanamsham/maintenance ആവശ്യപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ) — ശമ്പള സ്ലിപ്പ്, ബാങ്ക് സ്റ്റേറ്റ്‌മെന്റ്, ആദായനികുതി റിട്ടേൺ.
- കുട്ടികളുടെ വിവരങ്ങൾ — custody/സംരക്ഷണാവകാശ അപേക്ഷയ്ക്ക്.
എത്ര ചെലവ്? കോടതി ഫീസും വക്കീൽ ഫീസും
വിവാഹമോചന ഹർജി (Original Petition) ഒരു പണ-ആവശ്യ (money) കേസല്ല; അതിനാൽ Kerala Court Fees and Suits Valuation Act, 1959 പ്രകാരം ഇതിന് ad valorem അല്ല, ഒരു നിശ്ചിത (fixed) നാമമാത്ര കോടതി ഫീസ് മാത്രം — നൂറുകണക്കിന് രൂപ മാത്രം. യഥാർത്ഥ ചെലവ് വക്കീൽ ഫീസും സമയവുമാണ് (തർക്ക കേസ് ദീർഘകാലം നീളുന്നതിനാൽ). നിലവിലെ കൃത്യമായ കോടതി ഫീസ് നിങ്ങളുടെ കുടുംബകോടതിയിൽ ഉറപ്പാക്കുക.
എത്ര കാലം എടുക്കും?
പരസ്പര സമ്മത വിവാഹമോചനം സാധാരണയായി 6–18 മാസത്തിനുള്ളിൽ തീരും. എന്നാൽ തർക്ക വിവാഹമോചനം 2–3 വർഷമോ അതിലധികമോ എടുക്കാം — തെളിവെടുപ്പ്, സാക്ഷി വിസ്താരം, എതിർഭാഗത്തിന്റെ എതിർപ്പ്, അപ്പീൽ സാധ്യത എന്നിവ കാരണം. Family Courts Act, 1984 Section 9 പ്രകാരം കോടതി ആദ്യം അനുരഞ്ജനത്തിന് (reconciliation) ശ്രമിക്കും.
'ബന്ധം തകർന്നു' എന്നത് മാത്രം മതിയോ? (Irretrievable breakdown)
വിവാഹബന്ധം പരിഹരിക്കാനാവാത്തവിധം തകർന്നു (irretrievable breakdown) എന്നത് ഹിന്ദു/ക്രിസ്ത്യൻ നിയമത്തിൽ ഒരു നിയമപരമായ ഗ്രൗണ്ട് അല്ല — കുടുംബകോടതിക്ക് ഇത് മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി വിവാഹമോചനം അനുവദിക്കാനാവില്ല.
സുപ്രീം കോടതി Shilpa Sailesh v. Varun Sreenivasan, (2023) (5 ജഡ്ജി ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച്, 1 മെയ് 2023, digiscr.sci.gov.in) എന്ന കേസിൽ, ഭരണഘടനയുടെ Article 142 പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് മാത്രം irretrievable breakdown-ന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവാഹമോചനം അനുവദിക്കാമെന്നും, s.13B-ലെ കാലതാമസം ഒഴിവാക്കാമെന്നും വ്യക്തമാക്കി. ഈ അധികാരം കുടുംബകോടതിക്കോ ഹൈക്കോടതിക്കോ ഇല്ല. അതിനാൽ കുടുംബകോടതിയിൽ നിങ്ങൾ s.13-ലെ ഒരു നിശ്ചിത കാരണം തന്നെ തെളിയിക്കണം.
ഏത് കോടതി? വക്കീൽ വേണോ?
കേരളത്തിലെ ഓരോ ജില്ലയിലും കുടുംബകോടതി (Family Court) ഉണ്ട് — Family Courts Act, 1984 Section 7 പ്രകാരം വിവാഹമോചനം, ജീവനാംശം, custody എന്നിവയ്ക്ക് ഇതാണ് അധികാരപരിധി. സാധാരണയായി വിവാഹം നടന്ന സ്ഥലം, ഒന്നിച്ച് അവസാനം താമസിച്ച സ്ഥലം, അല്ലെങ്കിൽ ഭാര്യ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം എന്നിവിടങ്ങളിലെ കുടുംബകോടതിയിൽ ഹർജി നൽകാം. (ക്രിസ്ത്യൻ സ്ത്രീകൾക്ക് താമസസ്ഥലത്തെ കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകാമെന്ന് കേരള ഹൈക്കോടതി സമീപകാലത്ത് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.)
തർക്ക വിവാഹമോചനം സങ്കീർണമായതിനാൽ വക്കീൽ ശക്തമായി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു — പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളുടെ custody, ജീവനാംശം, സ്ത്രീധനം തിരികെ ലഭിക്കൽ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുമ്പോൾ. കേരളത്തിലെ കുടുംബകോടതി സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ വിവരങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ കേരള കുടുംബകോടതി സമ്പൂർണ ഗൈഡ് കാണുക.
Urava എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു
വിവാഹമോചന കാരണങ്ങൾ, ബാധകമായ വകുപ്പുകൾ, അനുയോജ്യമായ സുപ്രീം/ഹൈക്കോടതി വിധികൾ എന്നിവ citation സഹിതം ഒരു court-ready legal research memorandum ആയി Urava നിങ്ങൾക്ക് ~10 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ തയ്യാറാക്കിത്തരും — WhatsApp-ൽ നിന്ന് തന്നെ. സ്കാൻ ചെയ്ത മലയാളം രേഖകൾ (FIR, നോട്ടീസ്, വിവാഹ രേഖ) അപ്‌ലോഡ് ചെയ്താൽ Sarvam OCR വഴി അത് വായിച്ച് മെമ്മോ തയ്യാറാക്കും. ഓരോ കേസും ഉദ്ധരിക്കുന്ന വിധികൾ indiankanoon-ൽ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പാക്കുന്നു — AI കെട്ടിച്ചമച്ച (hallucinated) citations ഇല്ല. സൗജന്യമായി 3 research-കൾ പരീക്ഷിക്കാൻ urava.app-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.
Frequently Asked Questions
തർക്ക വിവാഹമോചനത്തിന് ഏറ്റവും സാധാരണമായ കാരണം ഏതാണ്?
കേരളത്തിലെ കുടുംബകോടതികളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന കാരണം ക്രൂരത (cruelty) ആണ് — ഹിന്ദുക്കൾക്ക് HMA s.13(1)(ia), ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് Divorce Act s.10. ശാരീരിക ആക്രമണമില്ലാതെ മാനസിക ക്രൂരതയും (continuous mental agony) തെളിയിക്കാം. തൊട്ടുപിന്നിൽ 2 വർഷത്തെ ഉപേക്ഷ (desertion), വ്യഭിചാരം എന്നിവ വരുന്നു.
ഭാര്യ/ഭർത്താവ് സമ്മതിച്ചില്ലെങ്കിൽ വിവാഹമോചനം കിട്ടുമോ?
അതെ. സമ്മതമില്ലെങ്കിലും, നിയമം അനുവദിക്കുന്ന ഒരു കാരണം (ക്രൂരത, ഉപേക്ഷ, വ്യഭിചാരം മുതലായവ) കോടതിയിൽ തെളിവ് സഹിതം സ്ഥാപിച്ചാൽ തർക്ക വിവാഹമോചനം ലഭിക്കും. പക്ഷേ തെളിയിക്കേണ്ട ഭാരം ഹർജിക്കാരന്റേതാണ്, പ്രക്രിയ 2–3 വർഷം വരെ നീളാം.
'ബന്ധം തകർന്നു' എന്ന കാരണത്തിൽ കുടുംബകോടതിയിൽ വിവാഹമോചനം കിട്ടുമോ?
ഇല്ല. Irretrievable breakdown of marriage ഹിന്ദു/ക്രിസ്ത്യൻ നിയമത്തിൽ ഒരു statutory ground അല്ല. Shilpa Sailesh (2023) പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് മാത്രം Article 142 ഉപയോഗിച്ച് ഇത് ചെയ്യാനാകും. കുടുംബകോടതിയിൽ s.13/s.10-ലെ ഒരു നിശ്ചിത കാരണം തന്നെ തെളിയിക്കണം.
തർക്ക വിവാഹമോചനത്തിന് എത്ര ചെലവ് വരും?
കോടതി ഫീസ് നാമമാത്രമാണ് (നിശ്ചിത fixed fee, നൂറുകണക്കിന് രൂപ) — വിവാഹമോചനം money suit അല്ലാത്തതിനാൽ ad valorem ഫീസ് ഇല്ല. പ്രധാന ചെലവ് വക്കീൽ ഫീസാണ്, കേസ് ദീർഘകാലം നീളുന്നതിനാൽ. കൃത്യമായ നിലവിലെ കോടതി ഫീസ് നിങ്ങളുടെ ജില്ലാ കുടുംബകോടതിയിൽ ഉറപ്പാക്കുക.
മുസ്‌ലിം സ്ത്രീക്ക് കോടതിയിൽ വിവാഹമോചനം ആവശ്യപ്പെടാമോ?
അതെ. Dissolution of Muslim Marriages Act, 1939 Section 2 പ്രകാരം മുസ്‌ലിം സ്ത്രീക്ക് കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകാം — ഭർത്താവിനെ 4 വർഷം വിവരമില്ല, 2 വർഷം ചെലവിന് നൽകിയില്ല, 7 വർഷം തടവ്, ക്രൂരത തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളിൽ. khula വഴി പരസ്പര സമ്മതത്തോടെയും വേർപിരിയാം.
വക്കീൽ ഇല്ലാതെ തർക്ക വിവാഹമോചന ഹർജി നൽകാമോ?
നിയമപരമായി സ്വയം ഹാജരാകാം, പക്ഷേ തർക്ക വിവാഹമോചനത്തിൽ തെളിവെടുപ്പ്, സാക്ഷി വിസ്താരം, custody/ജീവനാംശ തർക്കങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ വക്കീലിന്റെ സഹായം ശക്തമായി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. നിയമ ഗവേഷണവും കരട് തയ്യാറാക്കലും Urava പോലുള്ള ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് വേഗത്തിലാക്കാം.