ഭാര്യക്കോ കുട്ടികൾക്കോ മാതാപിതാക്കൾക്കോ സ്വയം ജീവിക്കാൻ വരുമാനമില്ലെങ്കിൽ, മതിയായ വരുമാനമുള്ള ഭർത്താവിനോട് / മകനോട് / മകളോട് ജീവനാംശം (maintenance) നൽകാൻ ഉത്തരവിടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023-ലെ Section 144 പ്രകാരം കോടതിയിൽ അപേക്ഷ നൽകാം. കേരളത്തിൽ ഈ അപേക്ഷ (Maintenance Case / M.C.) ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടത് ജില്ലയിലെ കുടുംബകോടതി (Family Court) മുമ്പാകെയാണ്; കുടുംബകോടതി ഇല്ലാത്തിടത്ത് ഒന്നാം ക്ലാസ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് (JMFC) മുമ്പാകെ. 2024 ജൂലൈ 1 മുതൽ പഴയ CrPC Section 125-ന് പകരം വന്നതാണ് ഈ Section 144 — അതിലെ അവകാശങ്ങളും നടപടിക്രമവും ഏതാണ്ട് അതേപടിയാണ്.
ജീവനാംശം എന്നാൽ: സ്വയം ജീവിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത ഭാര്യ, കുട്ടികൾ, മാതാപിതാക്കൾ എന്നിവർക്ക് മതിയായ വരുമാനമുള്ള ബന്ധുവിൽ നിന്ന് ജീവിതച്ചെലവിനായി കോടതി ഉത്തരവിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പ്രതിമാസ തുകയാണ് ജീവനാംശം.
ഈ ഗൈഡ് BNSS Section 144 പ്രകാരമുള്ള ജീവനാംശ അപേക്ഷയുടെ പൂർണ്ണ നടപടിക്രമം — ആർക്കൊക്കെ അപേക്ഷിക്കാം, എവിടെ ഫയൽ ചെയ്യണം, എത്ര തുക കിട്ടും, എത്ര സമയമെടുക്കും, ഏതൊക്കെ രേഖകൾ വേണം, പണം കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ എന്ത് ചെയ്യാം — എന്നിവ കേരള കോടതികളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഘട്ടം ഘട്ടമായി വിശദീകരിക്കുന്നു.
ആർക്കൊക്കെ ജീവനാംശം അവകാശപ്പെടാം?
BNSS Section 144 പ്രകാരം താഴെപ്പറയുന്നവർക്ക് ജീവനാംശം അവകാശപ്പെടാം:
- ഭാര്യ — സ്വയം ജീവിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്തവൾ. നിയമപ്രകാരം വിവാഹമോചനം നേടിയ, പുനർവിവാഹം ചെയ്യാത്ത സ്ത്രീയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും.
- പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത കുട്ടികൾ — നിയമപരമോ അല്ലാത്തതോ ആയ (legitimate / illegitimate) മൈനർ കുട്ടികൾ.
- പ്രായപൂർത്തിയായ കുട്ടികൾ — ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ വൈകല്യം കാരണം സ്വയം ജീവിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ.
- മാതാപിതാക്കൾ — സ്വയം ജീവിക്കാൻ വരുമാനമില്ലാത്ത അച്ഛനും അമ്മയും (മകനിൽ നിന്നോ മകളിൽ നിന്നോ).
ജോലിയുള്ള ഭാര്യക്കും അവകാശം ഉണ്ടാകാം: ഭാര്യക്ക് താൽക്കാലികമോ തുച്ഛമോ ആയ വരുമാനമുള്ള ജോലി ഉണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അവൾ ജീവനാംശത്തിന് അയോഗ്യയാകില്ല — ആ വരുമാനം മാന്യമായ ജീവിതത്തിന് അപര്യാപ്തമാണെങ്കിൽ അവൾക്ക് ജീവനാംശം അവകാശപ്പെടാമെന്ന് 2025-ൽ കേരള ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട് (LiveLaw, 2025).
| ആർക്ക് | വ്യവസ്ഥ |
|---|---|
| ഭാര്യ (വിവാഹമോചിതയും) | സ്വയം ജീവിക്കാൻ കഴിവില്ല; പുനർവിവാഹം ചെയ്തിട്ടില്ല |
| മൈനർ കുട്ടികൾ | 18 വയസ്സ് വരെ (legitimate/illegitimate) |
| വൈകല്യമുള്ള മേജർ കുട്ടികൾ | ശാരീരിക/മാനസിക വൈകല്യം കാരണം സ്വയം ജീവിക്കാൻ കഴിയാത്തവർ |
| മാതാപിതാക്കൾ | സ്വയം ജീവിക്കാൻ വരുമാനമില്ല |
എവിടെ അപേക്ഷ ഫയൽ ചെയ്യണം? (കേരളത്തിലെ കോടതി)
കേരളത്തിലെ മിക്ക ജില്ലകളിലും കുടുംബകോടതി (Family Court) ഉള്ളതിനാൽ, Family Courts Act, 1984-ലെ Section 7(2)(a) പ്രകാരം BNSS Chapter X-ലെ (പഴയ CrPC Chapter IX) ജീവനാംശ അപേക്ഷ ഫയൽ ചെയ്യേണ്ടത് കുടുംബകോടതി മുമ്പാകെയാണ്. കുടുംബകോടതി ഇല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാം ക്ലാസ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് (JMFC) മുമ്പാകെ.
അപേക്ഷ ഇനിപ്പറയുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലേതെങ്കിലും ഒരു കോടതിയിൽ നൽകാം:
- എതിർകക്ഷി (ഭർത്താവ്/മകൻ) താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം, അല്ലെങ്കിൽ
- എതിർകക്ഷി അവസാനമായി താമസിച്ച സ്ഥലം, അല്ലെങ്കിൽ
- അപേക്ഷക (ഭാര്യ) ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം — അതായത് സ്വന്തം ജില്ലയിലെ കുടുംബകോടതിയിൽ ഫയൽ ചെയ്യാം; ഭർത്താവിന്റെ നാട്ടിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല.
ഘട്ടം ഘട്ടമായുള്ള നടപടിക്രമം
- അഭിഭാഷകനെ കാണുക / രേഖകൾ തയ്യാറാക്കുക. വിവാഹ തെളിവ്, വരുമാന തെളിവ്, കുട്ടികളുടെ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് തുടങ്ങിയവ ശേഖരിക്കുക.
- ജീവനാംശ അപേക്ഷ (petition) തയ്യാറാക്കുക. ബന്ധം, എതിർകക്ഷിയുടെ വരുമാനവും വസ്തുവകകളും, ഉപേക്ഷിക്കൽ / അവഗണന (neglect), ആവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രതിമാസ തുക എന്നിവ വ്യക്തമായി പ്രസ്താവിക്കണം.
- Affidavit of Assets and Liabilities സമർപ്പിക്കുക. Rajnesh v. Neha വിധി പ്രകാരം ഇരു കക്ഷികളും വരുമാനവും വസ്തുവകകളും ബാധ്യതകളും വെളിപ്പെടുത്തുന്ന സത്യവാങ്മൂലം നിർബന്ധമാണ് (താഴെ കാണുക).
- കോടതിയിൽ ഫയൽ ചെയ്യുക; നാമമാത്ര court fee അടയ്ക്കുക. ജീവനാംശ അപേക്ഷയ്ക്ക് കോടതി ഫീസ് വളരെ കുറവാണ്; സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് കേരള സംസ്ഥാന നിയമ സേവന അതോറിറ്റി (KELSA) വഴി സൗജന്യ നിയമസഹായവും അഭിഭാഷകനെയും ലഭിക്കും.
- എതിർകക്ഷിക്ക് നോട്ടീസ്. കോടതി എതിർകക്ഷിക്ക് നോട്ടീസ് അയക്കുന്നു; അയാൾ ഹാജരായി മറുപടി (counter) നൽകുന്നു.
- ഇടക്കാല ജീവനാംശം (interim maintenance). കേസ് നടക്കുന്ന കാലയളവിൽ കോടതി ഇടക്കാല ജീവനാംശവും നടപടിച്ചെലവും ഉത്തരവിടാം (താഴെ കാണുക).
- തെളിവും വാദവും → അന്തിമ ഉത്തരവ്. ഇരു കക്ഷികളുടെയും തെളിവുകൾ പരിശോധിച്ച് കോടതി പ്രതിമാസ ജീവനാംശം നിശ്ചയിക്കുന്നു.
ഇടക്കാല ജീവനാംശം — 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ
കേസ് അന്തിമമായി തീരുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടതില്ല. BNSS Section 144 പ്രകാരം കോടതിക്ക് ഇടക്കാല ജീവനാംശവും (interim maintenance) നടപടിച്ചെലവും ഉത്തരവിടാം. നിയമം പറയുന്നത്, ഇടക്കാല ജീവനാംശ അപേക്ഷ എതിർകക്ഷിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകി 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ, കഴിയുന്നത്ര വേഗം, തീർപ്പാക്കണം എന്നാണ്. ഇത് ഭാര്യക്കും കുട്ടികൾക്കും കേസ് നീണ്ടുപോകുമ്പോൾ പെട്ടെന്നുള്ള സാമ്പത്തിക പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
എത്ര തുക ജീവനാംശം കിട്ടും? (Rajnesh v. Neha മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം)
ജീവനാംശത്തിന്റെ തുകയ്ക്ക് നിശ്ചിത ഫോർമുല ഇല്ല — എന്നാൽ Rajnesh v. Neha, (2021) 2 SCC 324 എന്ന സുപ്രീം കോടതി വിധി രാജ്യത്തെമ്പാടും ഏകീകൃത മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകി (indiankanoon):
- Affidavit of Disclosure of Assets and Liabilities — ഇരു കക്ഷികളും വരുമാനം, വസ്തുവകകൾ, ബാധ്യതകൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന സത്യവാങ്മൂലം എല്ലാ ജീവനാംശ കേസുകളിലും നിർബന്ധം.
- അപേക്ഷ നൽകിയ തീയതി മുതൽ ജീവനാംശം അനുവദിക്കണം (from the date of application) എന്നതാണ് പൊതു തത്വം.
- തുക നിശ്ചയിക്കുമ്പോൾ പരിഗണിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ: ഇരു കക്ഷികളുടെയും വരുമാനവും സമ്പാദ്യശേഷിയും, അപേക്ഷകയുടെ ന്യായമായ ആവശ്യങ്ങൾ, ദമ്പതികൾ ഒരുമിച്ചു ജീവിച്ചപ്പോഴുള്ള ജീവിതനിലവാരം, കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ ചെലവ് എന്നിവ.
ജീവനാംശം ഔദാര്യമല്ല, അവകാശമാണ്: "Maintenance is not charity" — സ്വയം ജീവിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത സ്ത്രീക്ക് മാന്യമായ ജീവിതം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള സാമൂഹിക നീതിയുടെ അളവുകോലാണ് ഈ വ്യവസ്ഥ എന്ന് സുപ്രീം കോടതി ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ആവശ്യമായ രേഖകൾ
- വിവാഹത്തിന്റെ തെളിവ് (വിവാഹ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, ഫോട്ടോ, ക്ഷണക്കത്ത്)
- അപേക്ഷകയുടെ ഐഡി & വിലാസ തെളിവ്
- എതിർകക്ഷിയുടെ വരുമാന തെളിവ് (ശമ്പള സ്ലിപ്പ്, IT റിട്ടേൺ, വസ്തു രേഖകൾ, ബിസിനസ് വിവരം)
- കുട്ടികളുടെ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്
- Affidavit of Assets and Liabilities (Rajnesh v. Neha ഫോർമാറ്റ്)
- അവഗണന / ഉപേക്ഷിക്കൽ, മെഡിക്കൽ ചെലവുകൾ എന്നിവയുടെ തെളിവുകൾ
എത്ര സമയവും ചെലവും?
ജീവനാംശ അപേക്ഷയ്ക്ക് കോടതി ഫീസ് നാമമാത്രമാണ് — സാധാരണ സിവിൽ കേസുകളിലെപ്പോലെ വലിയ ഫീസ് ഇല്ല. ഇടക്കാല ജീവനാംശം കഴിയുന്നത്ര 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ലഭിക്കണം; അന്തിമ ഉത്തരവ് കോടതിയുടെ കേസ് ഭാരവും തെളിവെടുപ്പിന്റെ വേഗവും അനുസരിച്ച് ചില മാസങ്ങൾ മുതൽ ഒന്നിലധികം വർഷം വരെ എടുക്കാം. സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് KELSA വഴി സൗജന്യ അഭിഭാഷക സേവനം ലഭ്യമാണ്.
ഭർത്താവ് ജീവനാംശം കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ?
ഉത്തരവ് പ്രകാരമുള്ള തുക കൊടുക്കാൻ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ, കുടിശ്ശിക (arrears) വസൂലാക്കാൻ കോടതിക്ക് വാറന്റ് പുറപ്പെടുവിക്കാം — പിഴ ഈടാക്കുന്ന അതേ രീതിയിൽ. തുടർച്ചയായി പണം കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ, ഓരോ മാസത്തെയും വീഴ്ചയ്ക്ക് ഒരു മാസം വരെ തടവ് (അല്ലെങ്കിൽ പണം അടയ്ക്കുന്നതുവരെ) വിധിക്കാൻ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ട്. അതിനാൽ ജീവനാംശ ഉത്തരവ് വെറും കടലാസല്ല — ശക്തമായ നിർവഹണ സംവിധാനമുള്ള ഉത്തരവാണ്.
വിവാഹമോചിതയായ മുസ്ലിം സ്ത്രീക്കും അവകാശം
വിവാഹമോചനം നേടിയ മുസ്ലിം സ്ത്രീക്ക് Section 125 CrPC / Section 144 BNSS പ്രകാരം ജീവനാംശം അവകാശപ്പെടാം — Muslim Women (Protection of Rights on Divorce) Act, 1986 നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഈ അവകാശം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല എന്ന് സുപ്രീം കോടതി Mohd. Abdul Samad v. State of Telangana, 2024 INSC 506 (10 ജൂലൈ 2024) വിധിയിൽ വ്യക്തമാക്കി (indiankanoon). 2025-ൽ കേരള ഹൈക്കോടതിയും ഇത് ശരിവെച്ചു — തലാഖിനും ഒത്തുതീർപ്പിനും ശേഷവും, പുനർവിവാഹം ചെയ്യുന്നതുവരെ അല്ലെങ്കിൽ 1986 നിയമപ്രകാരമുള്ള തുക യഥാർത്ഥത്തിൽ ലഭിക്കുന്നതുവരെ, മുസ്ലിം സ്ത്രീക്ക് Section 125 പ്രകാരം ജീവനാംശം തുടരാം (Verdictum, 2025).
ഉത്തരവ് എതിരായാൽ — അപ്പീൽ / റിവിഷൻ
ജീവനാംശ ഉത്തരവിനെതിരെ (തുക കൂടുതലോ കുറവോ ആണെന്ന് തോന്നിയാൽ) ബാധിതകക്ഷിക്ക് ഹൈക്കോടതി / സെഷൻസ് കോടതി മുമ്പാകെ റിവിഷൻ (revision) ഫയൽ ചെയ്യാം. കുടുംബകോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ജീവനാംശ ഉത്തരവിനെതിരെ ഹൈക്കോടതിയിലാണ് സാധാരണ റിവിഷൻ. സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയാൽ (വരുമാനത്തിലെ മാറ്റം, ചെലവിലെ വർധന) തുക പുതുക്കി നിശ്ചയിക്കാൻ അതേ കോടതിയിൽ പുതിയ അപേക്ഷ നൽകാം.
കുടുംബ നിയമ ബന്ധമുള്ള മറ്റ് കേരള നടപടിക്രമങ്ങൾക്കായി — ഗാർഹിക പീഡനത്തിനെതിരെ ഗാർഹിക പീഡന നിരോധന നിയമം Section 12 അപേക്ഷ കേരളത്തിൽ എങ്ങനെ ഫയൽ ചെയ്യാം (ജീവനാംശം, സംരക്ഷണ ഉത്തരവ് എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഇത് പലപ്പോഴും ഒരുമിച്ച് ഫയൽ ചെയ്യാറുണ്ട്), വസ്തു ഭാഗം സംബന്ധിച്ച് കേരളത്തിൽ Partition Suit ഫയൽ ചെയ്യുന്ന വിധം, വാഹനാപകട നഷ്ടപരിഹാരത്തിന് MACT Kerala-ൽ Motor Accident Claim ഫയൽ ചെയ്യുന്ന വിധം എന്നീ ഗൈഡുകൾ കാണുക.
Frequently Asked Questions
ഭാര്യക്ക് സ്വന്തം ജില്ലയിലെ കോടതിയിൽ ജീവനാംശ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യാമോ?
അതെ. BNSS Section 144 പ്രകാരം ഭാര്യ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തെ കോടതിയിലും ജീവനാംശ അപേക്ഷ നൽകാം. ഭർത്താവ് താമസിക്കുന്നതോ അവസാനം താമസിച്ചതോ ആയ സ്ഥലത്തെ കോടതിയും ഉപയോഗിക്കാം. അതിനാൽ ഭർത്താവിന്റെ നാട്ടിലേക്ക് പോകാതെ സ്വന്തം ജില്ലയിലെ കുടുംബകോടതിയിൽ കേസ് നടത്താം.
ജോലി ഉള്ള ഭാര്യക്ക് ജീവനാംശം കിട്ടുമോ?
കിട്ടാം. താൽക്കാലികമോ കുറഞ്ഞതോ ആയ വരുമാനമുള്ള ജോലി ഉണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഭാര്യ അയോഗ്യയാകില്ല. ആ വരുമാനം മാന്യമായ ജീവിതത്തിന് അപര്യാപ്തമാണെങ്കിൽ അവൾക്ക് ജീവനാംശം അവകാശപ്പെടാമെന്ന് 2025-ൽ കേരള ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അപ്പോൾ വരുമാന വ്യത്യാസം കണക്കിലെടുത്ത് കോടതി തുക നിശ്ചയിക്കും.
ഇടക്കാല ജീവനാംശം എത്ര വേഗം കിട്ടും?
BNSS Section 144 പ്രകാരം ഇടക്കാല ജീവനാംശ അപേക്ഷ, എതിർകക്ഷിക്ക് നോട്ടീസ് നൽകി കഴിയുന്നത്ര വേഗം, 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തീർപ്പാക്കണം. ഇത് കേസ് അന്തിമമായി തീരുന്നതുവരെ കാത്തിരിക്കാതെ, കേസ് നടക്കുന്ന കാലയളവിൽ തന്നെ ഭാര്യക്കും കുട്ടികൾക്കും സാമ്പത്തിക പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
ജീവനാംശ കേസിന് കോടതി ഫീസ് എത്രയാണ്?
ജീവനാംശ അപേക്ഷയ്ക്ക് കോടതി ഫീസ് നാമമാത്രമാണ് — സാധാരണ സിവിൽ വ്യവഹാരങ്ങളിലെപ്പോലെ ഉയർന്ന ഫീസ് ഇല്ല. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് കേരള സംസ്ഥാന നിയമ സേവന അതോറിറ്റി (KELSA) വഴി സൗജന്യ അഭിഭാഷക സേവനവും നിയമസഹായവും ലഭിക്കും.
ഭർത്താവ് ജീവനാംശം കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ എന്ത് ചെയ്യാം?
ഉത്തരവ് പ്രകാരം പണം കൊടുക്കാൻ വീഴ്ച വരുത്തിയാൽ, കുടിശ്ശിക വസൂലാക്കാൻ കോടതി വാറന്റ് പുറപ്പെടുവിക്കും. തുടർച്ചയായി കൊടുക്കാതിരുന്നാൽ ഓരോ മാസത്തെ വീഴ്ചയ്ക്കും ഒരു മാസം വരെ തടവ് വിധിക്കാൻ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ട്. അതിനാൽ ഉത്തരവ് ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാൻ നിയമ സംവിധാനമുണ്ട്.
വിവാഹമോചിതയായ മുസ്ലിം സ്ത്രീക്ക് ജീവനാംശം കിട്ടുമോ?
കിട്ടും. 1986-ലെ Muslim Women Act ഉണ്ടെങ്കിലും, വിവാഹമോചിതയായ മുസ്ലിം സ്ത്രീക്ക് Section 125 CrPC / Section 144 BNSS പ്രകാരം ജീവനാംശം അവകാശപ്പെടാമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി (Mohd. Abdul Samad, 2024) വിധിച്ചു. 2025-ൽ കേരള ഹൈക്കോടതിയും ഇത് ശരിവെച്ചു — പുനർവിവാഹം ചെയ്യുന്നതുവരെ ഈ അവകാശം തുടരും.
Urava എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു
ജീവനാംശ അപേക്ഷ, Affidavit of Assets and Liabilities, ഇടക്കാല ജീവനാംശ അപേക്ഷ എന്നിവ തയ്യാറാക്കാൻ കൃത്യമായ statute പരിശോധനയോടെയും verified case law-യോടെയും Urava സഹായിക്കുന്നു. മലയാളത്തിലോ ഇംഗ്ലീഷിലോ ചോദ്യം ടൈപ്പ് ചെയ്യുക, അല്ലെങ്കിൽ സ്കാൻ ചെയ്ത രേഖ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുക — ഏകദേശം 10 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ citation ഉള്ള research memo ലഭിക്കും. WhatsApp വഴിയും ഉപയോഗിക്കാം. സൗജന്യമായി തുടങ്ങാൻ urava.app-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക.
നിരാകരണം: ഇത് പൊതുവായ വിവരമാണ്, നിയമോപദേശമല്ല. നിങ്ങളുടെ കേസിന്റെ പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് ഒരു അഭിഭാഷകനെ സമീപിക്കുക.