കേരളത്തിൽ ഒരു വിൽപത്രം (Will) സാധുവാകാൻ അത് എഴുതിയതായിരിക്കണം, വിൽപത്രം എഴുതുന്ന ആൾ (testator) ഒപ്പിട്ടിരിക്കണം, കുറഞ്ഞത് രണ്ട് സാക്ഷികൾ അതിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിരിക്കണം — ഇതാണ് Indian Succession Act, 1925-ലെ Section 63 പ്രകാരമുള്ള ഏക നിർബന്ധ ഉപാധി. വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത് നിർബന്ധമല്ല (ഐച്ഛികം മാത്രം), അതിന് സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി ഇല്ല — സാധാരണ വെള്ളക്കടലാസിൽപ്പോലും എഴുതാം. വിൽപത്രം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നത് എഴുതിയ ആളുടെ മരണശേഷം മാത്രമാണ്; ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എത്ര തവണ വേണമെങ്കിലും അത് മാറ്റാനോ റദ്ദാക്കാനോ കഴിയും.
വിൽപത്രം (Will) എന്നാൽ ഒരാൾ തന്റെ മരണശേഷം തന്റെ സ്വത്ത് ആർക്കൊക്കെ, എങ്ങനെ ലഭിക്കണം എന്ന് നിയമപരമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന, മരണശേഷം മാത്രം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്ന രേഖയാണ്.
വിൽപത്രം ഇല്ലാതെ ഒരാൾ മരിച്ചാൽ (intestate), സ്വത്ത് അയാളുടെ മതനിയമം/പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം അനുസരിച്ച് വിഭജിക്കപ്പെടും — പലപ്പോഴും കുടുംബത്തിൽ തർക്കവും കോടതിക്കേസും ഉണ്ടാകും. ഒരു വ്യക്തമായ വിൽപത്രം ഇത്തരം തർക്കങ്ങൾ വലിയ തോതിൽ ഒഴിവാക്കുന്നു.
ആർക്കൊക്കെ വിൽപത്രം എഴുതാം?
Indian Succession Act, 1925 Section 59 പ്രകാരം പ്രായപൂർത്തിയായ (18 വയസ്സ് തികഞ്ഞ), മാനസികാരോഗ്യമുള്ള ഏതൊരാൾക്കും തന്റെ സ്വത്ത് വിൽപത്രം വഴി കൈമാറാം. ഒപ്പിടുമ്പോൾ ആ വ്യക്തിക്ക് താൻ എന്താണ് ചെയ്യുന്നതെന്നും ആർക്കാണ് സ്വത്ത് നൽകുന്നതെന്നും മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് (sound disposing mind) ഉണ്ടായിരിക്കണം. പ്രായമോ രോഗമോ കാരണം ഇക്കാര്യത്തിൽ സംശയം ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുള്ളപ്പോൾ, ഒപ്പിടുന്ന ദിവസം ഒരു ഡോക്ടറുടെ fitness certificate എടുത്തുവെക്കുന്നത് ഭാവിയിലെ തർക്കം ഒഴിവാക്കാൻ നല്ലതാണ്.
ഒരാൾക്ക് സ്വന്തമായി സമ്പാദിച്ച (self-acquired) സ്വത്ത് മുഴുവൻ വിൽപത്രം വഴി ഇഷ്ടമുള്ളവർക്ക് നൽകാം. എന്നാൽ ഹിന്ദു കൂട്ടുകുടുംബ സ്വത്തിലെ (ancestral/coparcenary) ഒരാളുടെ ഓഹരി മാത്രമേ വിൽപത്രം വഴി കൈമാറാനാവൂ; മുസ്ലിം നിയമപ്രകാരം സ്വത്തിന്റെ 1/3 ഭാഗം വരെ മാത്രമേ (ബാക്കിക്ക് അവകാശികളുടെ സമ്മതം വേണം) വിൽപത്രം വഴി കൊടുക്കാൻ കഴിയൂ.
വിൽപത്രം എങ്ങനെ എഴുതാം — Section 63 പ്രകാരമുള്ള നിർബന്ധ ഘടകങ്ങൾ
Indian Succession Act, 1925 Section 63 ആണ് വിൽപത്രത്തിന്റെ സാധുതയ്ക്ക് ആധാരം. ഇതിൽ പറയുന്ന മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ നിർബന്ധമാണ്:
- എഴുത്ത്: വിൽപത്രം എഴുതിയതായിരിക്കണം (കൈകൊണ്ടോ ടൈപ്പ് ചെയ്‌തോ, ഏത് ഭാഷയിലും — മലയാളത്തിൽ തന്നെ എഴുതാം). പ്രത്യേക stamp paper വേണ്ട, സാധാരണ കടലാസ് മതി.
- ഒപ്പ്: വിൽപത്രം എഴുതുന്ന ആൾ (testator) അതിൽ ഒപ്പിടണം (അല്ലെങ്കിൽ അടയാളം/മാർക്ക് ഇടണം, അതുമല്ലെങ്കിൽ അയാളുടെ നിർദേശപ്രകാരം മറ്റൊരാൾ അയാളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒപ്പിടണം). ഒപ്പ്, സ്വത്ത് നൽകാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തെ (intention to give effect) കാണിക്കുന്ന സ്ഥാനത്ത് — സാധാരണ രേഖയുടെ അവസാനം — ആയിരിക്കണം.
- രണ്ട് സാക്ഷികൾ: കുറഞ്ഞത് രണ്ടോ അതിലധികമോ സാക്ഷികൾ വിൽപത്രത്തിൽ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തണം. ഓരോ സാക്ഷിയും testator ഒപ്പിടുന്നത് നേരിട്ട് കാണുകയോ, ഒപ്പ് തന്റേതാണെന്ന് testator അംഗീകരിക്കുന്നത് കേൾക്കുകയോ ചെയ്യണം; എന്നിട്ട് testator-ന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സാക്ഷി ഒപ്പിടണം.
ഒരു വിൽപത്രം സാധുവാകാൻ നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഏക കാര്യം ഇതാണ്: എഴുത്ത് + testator-ന്റെ ഒപ്പ് + രണ്ട് സാക്ഷികളുടെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ (Section 63, Indian Succession Act 1925).
രണ്ട് സാക്ഷികളും ഒരേ സമയം ഒരുമിച്ച് ഹാജരാകണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ല, പ്രത്യേക form-ലുള്ള attestation-ഉം വേണ്ട — Section 63(c) ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2025-ൽ സുപ്രീം കോടതി ആവർത്തിച്ചു: സാക്ഷി testator ഒപ്പിടുന്നതോ അടയാളമിടുന്നതോ കണ്ടിരിക്കണം എന്നതാണ് Section 63(c)-യുടെ കാതൽ.
സാക്ഷികൾ ആരൊക്കെ ആകരുത് — ഒരു പ്രധാന മുന്നറിയിപ്പ്
വിൽപത്രത്തിൽ ഗുണഭോക്താവ് (beneficiary) ആയ ആളെയോ അയാളുടെ ഭാര്യ/ഭർത്താവിനെയോ സാക്ഷിയാക്കരുത്. Section 67 പ്രകാരം, ഒരു സാക്ഷിക്കോ അയാളുടെ പങ്കാളിക്കോ വിൽപത്രത്തിൽ സ്വത്ത് നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ആ ദാനം (bequest) മാത്രം അസാധുവാകും — വിൽപത്രം മൊത്തത്തിൽ അസാധുവാകില്ല. അതായത്, സ്വത്ത് കിട്ടേണ്ട ആൾ തന്നെ സാക്ഷിയായാൽ അയാൾക്കുള്ള ഓഹരി നഷ്ടപ്പെടാം. അതുകൊണ്ട് സ്വത്തിൽ യാതൊരു താത്‌പര്യവുമില്ലാത്ത (independent) രണ്ടുപേരെ — സാധ്യമെങ്കിൽ ഒരാൾ ഡോക്ടറോ അഭിഭാഷകനോ — സാക്ഷികളാക്കുന്നതാണ് സുരക്ഷിതം.
ചെലവും സമയവും — ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ
| കാര്യം | കേരളത്തിലെ സ്ഥിതി |
|---|---|
| സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി | ഇല്ല — വിൽപത്രത്തിന് സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി ബാധകമല്ല (Indian Stamp Act, 1899); വെള്ളക്കടലാസിൽ എഴുതാം |
| എഴുതാനുള്ള ചെലവ് | സ്വയം എഴുതിയാൽ ₹0; അഭിഭാഷകൻ തയ്യാറാക്കിയാൽ ഫീസ് മാത്രം |
| രജിസ്ട്രേഷൻ | ഐച്ഛികം (നിർബന്ധമല്ല); തിരഞ്ഞെടുത്താൽ നാമമാത്ര fixed ഫീസ് മാത്രം |
| സമയം | സ്വയം തയ്യാറാക്കാം; രജിസ്റ്റർ ചെയ്താൽ സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ സാധാരണ ഒരേ ദിവസം പൂർത്തിയാകും |
| പ്രാബല്യം | എഴുതിയ ആളുടെ മരണശേഷം മാത്രം |
വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണോ?
വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത് നിയമപ്രകാരം നിർബന്ധമല്ല. Registration Act, 1908-ലെ Section 17 (നിർബന്ധമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ട രേഖകൾ) വിൽപത്രത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നില്ല; Section 18 പ്രകാരം അത് ഐച്ഛിക രജിസ്ട്രേഷനിൽ (optional) വരുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത വിൽപത്രവും Section 63 പാലിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പൂർണമായും സാധുവാണ്.
എന്നാൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് ചില പ്രായോഗിക നേട്ടങ്ങളുണ്ട്:
- ആധികാരികത (genuineness): സബ് രജിസ്ട്രാറുടെ മുന്നിൽ testator നേരിട്ട് ഹാജരായി ഒപ്പിട്ടതിന്റെ ഔദ്യോഗിക രേഖ ഉണ്ടാകും — പിന്നീട് "ഇത് വ്യാജമാണ്" എന്ന വാദം ദുർബലമാകും.
- സുരക്ഷിതത്വം: രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വിൽപത്രത്തിന്റെ ഒരു പകർപ്പ് സർക്കാർ രേഖയിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെടും; നഷ്ടപ്പെട്ടാലും തെളിവ് ലഭിക്കും.
- പിന്നീട് മാറ്റാം: രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വിൽപത്രവും പിന്നീട് പുതിയ വിൽപത്രം/കോഡിസിൽ വഴി മാറ്റാം.
ശ്രദ്ധിക്കുക: രജിസ്ട്രേഷൻ വിൽപത്രത്തിന് സാധുത നൽകുന്നില്ല — അത് ഒരു അധിക തെളിവ് മാത്രമാണ്. രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വിൽപത്രവും കോടതിയിൽ (sound mind, coercion ഇല്ലായ്‌മ ഇവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ) ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാം.
കേരളത്തിൽ സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിലെ നടപടി
- Registration Act Section 40 പ്രകാരം testator-ന് നേരിട്ടോ, (മരണശേഷം) വിൽപത്രത്തിന് കീഴിൽ അവകാശം ഉന്നയിക്കുന്ന executor/ഗുണഭോക്താവിനോ ഏത് സബ് രജിസ്ട്രാറുടെ മുന്നിലും വിൽപത്രം ഹാജരാക്കാം.
- testator ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ നേരിട്ട് ഹാജരായി വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും ശക്തം (Section 41).
- ഐഡന്റിറ്റി തെളിവ് (ആധാർ/ID), രണ്ട് സാക്ഷികൾ, വിൽപത്രത്തിന്റെ മൂലപ്രതി എന്നിവ വേണം.
- വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ സമയപരിധിയില്ല — മറ്റ് രേഖകൾ 4 മാസത്തിനകം ഹാജരാക്കണമെന്ന നിയമം (Section 23) വിൽപത്രത്തിന് ബാധകമല്ല; testator-ന്റെ മരണശേഷം പോലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം.
കേരള രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പിന്റെ നിലവിലെ ഫീസ് ഷെഡ്യൂൾ keralaregistration.gov.in-ൽ പരിശോധിക്കുക; വിൽപത്ര രജിസ്ട്രേഷൻ ഫീസ് നാമമാത്രമായ ഒരു fixed തുക മാത്രമാണ്.
മുദ്രവെച്ച കവറിൽ വിൽപത്രം സൂക്ഷിക്കൽ (sealed deposit)
രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് Registration Act Section 42 പ്രകാരം വിൽപത്രം മുദ്രവെച്ച ഒരു കവറിൽ (sealed cover) സബ് രജിസ്ട്രാറുടെ അടുത്ത് നിക്ഷേപിക്കാം. കവറിന് പുറത്ത് testator-ന്റെ പേരും രേഖയുടെ സ്വഭാവവും എഴുതും; ഇത് fire-proof box-ൽ സൂക്ഷിക്കും. ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും testator-ന് ഇത് തിരിച്ചെടുക്കാം (Section 44). മരണശേഷം, അപേക്ഷ പ്രകാരം രജിസ്ട്രാർ കവർ തുറന്ന് ഉള്ളടക്കം പകർത്തും (Section 45).
മരണശേഷം — probate വേണോ? (കേരളം)
Indian Succession Act Section 213 ചില വിൽപത്രങ്ങൾക്ക് കോടതിയിൽ നിന്ന് probate (വിൽപത്രത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക സാധൂകരണം) നിർബന്ധമാക്കുന്നു. എന്നാൽ കേരളത്തിൽ ഹിന്ദു, മുസ്ലിം, ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളുടെ വിൽപത്രങ്ങൾക്ക് probate നിർബന്ധമല്ല. Section 213-ലെ probate നിർബന്ധം ബാധകമാകുന്നത് പ്രധാനമായും കൊൽക്കത്ത, മദ്രാസ്, ബോംബെ ഹൈക്കോടതികളുടെ original jurisdiction പ്രദേശങ്ങളിലെ ഹിന്ദു വിൽപത്രങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ്. 2025 ജനുവരിയിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി ആവർത്തിച്ചു: മുസ്ലിം, ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ വിൽപത്രങ്ങൾക്ക് probate ആവശ്യമില്ല. അതുകൊണ്ട് കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ആളുകൾക്കും വിൽപത്രം നടപ്പാക്കാൻ കോടതി probate എടുക്കേണ്ടതില്ല.
വിൽപത്രം എങ്ങനെ മാറ്റാം / റദ്ദാക്കാം?
ഒരു വിൽപത്രം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കാലത്തോളം testator-ന് മാറ്റാനോ പൂർണമായി റദ്ദാക്കാനോ കഴിയും (Section 62). ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് codicil (ഒരു അനുബന്ധ രേഖ, അതും രണ്ട് സാക്ഷികൾ വേണം) ഉപയോഗിക്കാം; വലിയ മാറ്റത്തിന് പുതിയൊരു വിൽപത്രം എഴുതി അതിൽ "ഈ വിൽപത്രം മുൻ വിൽപത്രങ്ങളെ റദ്ദാക്കുന്നു" എന്ന് ചേർക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതം. വിൽപത്രം കീറിക്കളയുകയോ നശിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്‌തും റദ്ദാക്കാം (Section 70). ഏറ്റവും അവസാനം തീയതിയിട്ട സാധുവായ വിൽപത്രമാണ് നിയമപരമായി പ്രാബല്യത്തിൽ വരിക.
എപ്പോൾ അഭിഭാഷകൻ വേണം, എപ്പോൾ സ്വയം ചെയ്യാം?
- ലളിതമായ കേസുകൾ (ഒന്നോ രണ്ടോ സ്വത്ത്, വ്യക്തമായ അവകാശികൾ, തർക്കസാധ്യത കുറവ്): Section 63 പാലിച്ച് സ്വയം എഴുതി, രണ്ട് independent സാക്ഷികളെ വെച്ച് ഒപ്പിട്ടാൽ മതി.
- അഭിഭാഷകൻ നല്ലത്: വലിയ/ഒന്നിലധികം സ്വത്തുക്കൾ, ബിസിനസ് ഓഹരി, trust/വ്യവസ്ഥകൾ, ancestral സ്വത്ത്, അവകാശികൾക്കിടയിൽ തർക്കസാധ്യത, അല്ലെങ്കിൽ testator-ന്റെ മാനസികാരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് ചോദ്യം ഉയരാൻ സാധ്യതയുള്ളപ്പോൾ. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ കൃത്യമായ വാക്കുകൾ (drafting) ഭാവിയിലെ കോടതിക്കേസ് ഒഴിവാക്കും.
വിൽപത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി കുടുംബസ്വത്ത് വിഭജനവും (കേരളത്തിൽ സ്വത്ത് വിഭജന (partition) സ്യൂട്ട് എങ്ങനെ ഫയൽ ചെയ്യാം), മരണശേഷം പിന്തുടർച്ചാവകാശ / legal heir സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നടപടികളും പലപ്പോഴും ബന്ധപ്പെട്ടുവരും — വിൽപത്രം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ ഇവയാണ് സ്വത്ത് കൈമാറ്റത്തിന്റെ വഴി. കുടുംബ-നിയമ വിഷയങ്ങളുടെ പൂർണ ചിത്രത്തിന് കേരള കുടുംബ കോടതി സമ്പൂർണ ഗൈഡ് കാണുക.
Frequently Asked Questions
വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ടത് നിർബന്ധമാണോ?
അല്ല. Registration Act, 1908 പ്രകാരം വിൽപത്രം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നത് ഐച്ഛികം മാത്രമാണ് (Section 18), നിർബന്ധമല്ല. Section 63 (എഴുത്ത്, testator-ന്റെ ഒപ്പ്, രണ്ട് സാക്ഷികൾ) പാലിച്ച രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത വിൽപത്രവും പൂർണമായി സാധുവാണ്. രജിസ്ട്രേഷൻ ആധികാരികതയ്ക്കുള്ള അധിക തെളിവ് മാത്രമാണ്.
വിൽപത്രത്തിന് സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി ഉണ്ടോ?
ഇല്ല. Indian Stamp Act, 1899 പ്രകാരം വിൽപത്രത്തിന് സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടി ബാധകമല്ല; സാധാരണ വെള്ളക്കടലാസിൽ എഴുതാം. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ മാത്രം കേരള രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പിന്റെ നാമമാത്ര fixed ഫീസ് നൽകിയാൽ മതി.
എത്ര സാക്ഷികൾ വേണം, ആരൊക്കെ ആകാം?
കുറഞ്ഞത് രണ്ട് സാക്ഷികൾ വേണം (Section 63). അവർ testator ഒപ്പിടുന്നത് കാണുകയും testator-ന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒപ്പിടുകയും വേണം. സ്വത്ത് കിട്ടുന്ന ഗുണഭോക്താവിനെയോ അയാളുടെ പങ്കാളിയെയോ സാക്ഷിയാക്കരുത് — Section 67 പ്രകാരം അയാൾക്കുള്ള ഓഹരി അസാധുവാകാം. സ്വത്തിൽ താത്‌പര്യമില്ലാത്ത independent ആളുകളെ സാക്ഷികളാക്കുക.
മലയാളത്തിൽ വിൽപത്രം എഴുതാമോ?
അതെ. വിൽപത്രം ഏത് ഭാഷയിലും — മലയാളത്തിൽ തന്നെ — എഴുതാം; നിയമം ഭാഷ നിർബന്ധിക്കുന്നില്ല. വ്യക്തവും അവ്യക്തതയില്ലാത്തതുമായ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുക, സ്വത്തും അവകാശികളും കൃത്യമായി വിവരിക്കുക, ഓരോ പേജിലും testator ഒപ്പിടുക എന്നിവയാണ് പ്രധാനം.
കേരളത്തിൽ വിൽപത്രം നടപ്പാക്കാൻ probate വേണോ?
സാധാരണയായി വേണ്ട. ഹിന്ദു, മുസ്ലിം, ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളുടെ വിൽപത്രങ്ങൾക്ക് കേരളത്തിൽ probate നിർബന്ധമല്ല (Section 213; 2025-ലെ കേരള ഹൈക്കോടതി വിധി). തർക്കമുണ്ടെങ്കിലോ ബാങ്ക്/സ്ഥാപനങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടാലോ മാത്രം probate/letters of administration പരിഗണിച്ചാൽ മതി.
പഴയ വിൽപത്രം മാറ്റാനോ റദ്ദാക്കാനോ കഴിയുമോ?
കഴിയും. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കാലത്തോളം എത്ര തവണ വേണമെങ്കിലും വിൽപത്രം മാറ്റാം (Section 62). ചെറിയ മാറ്റത്തിന് codicil, വലിയ മാറ്റത്തിന് മുൻ വിൽപത്രം റദ്ദാക്കുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ച് പുതിയ വിൽപത്രം എഴുതുക. ഏറ്റവും അവസാനം തീയതിയിട്ട സാധുവായ വിൽപത്രമാണ് പ്രാബല്യത്തിൽ വരിക.
Urava എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു
വിൽപത്രം, പിന്തുടർച്ചാവകാശം, സ്വത്ത് വിഭജനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ നിങ്ങൾക്ക് കൃത്യമായ വകുപ്പുകളും കേസ് നിയമങ്ങളും ഉദ്ധരിച്ച, കോടതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന legal research memorandum 10 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ വേണോ? Urava-യിൽ മലയാളത്തിലോ ഇംഗ്ലീഷിലോ ചോദ്യം ടൈപ്പ് ചെയ്യുക — അല്ലെങ്കിൽ സ്കാൻ ചെയ്ത മലയാളം രേഖ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക (Sarvam OCR) — WhatsApp-ൽ തന്നെ citation-backed PDF ലഭിക്കും. സൗജന്യമായി 3 research-കളോടെ ഇന്നുതന്നെ തുടങ്ങാം: urava.app/register.
നിരാകരണം: ഇത് പൊതുവായ നിയമവിവരമാണ്, നിയമോപദേശമല്ല. നിങ്ങളുടെ പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിന് യോഗ്യതയുള്ള അഭിഭാഷകനെ സമീപിക്കുക.