പോലീസ് FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ എന്ത് ചെയ്യണം — BNSS പ്രകാരമുള്ള പൂർണ്ണ പരിഹാര ഗൈഡ് (കേരളം, 2026)
പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ (SHO) നിങ്ങളുടെ പരാതി FIR ആയി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ, BNSS (ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത, 2023) Section 173(4) പ്രകാരം ആ വിവരം എഴുതി രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് വഴി ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്ക് (Superintendent of Police) അയയ്ക്കുക; അതും ഫലം കാണാത്തപ്പോൾ Section 175(3) പ്രകാരം സത്യവാങ്മൂലം (affidavit) സഹിതം മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയെ സമീപിക്കുക. ശിക്ഷാർഹമായ (cognizable) കുറ്റം വെളിപ്പെടുന്ന വിവരം ലഭിച്ചാൽ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ പോലീസിന്റെ നിർബന്ധിത ബാധ്യതയാണ് — ഇത് സുപ്രീം കോടതി ലളിത കുമാരി vs സർക്കാർ, ഉത്തർപ്രദേശ് (2014) 2 SCC 1 കേസിൽ അസന്ദിഗ്ധമായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
FIR (First Information Report) എന്നാൽ ശിക്ഷാർഹമായ ഒരു കുറ്റത്തെക്കുറിച്ച് പോലീസിന് ആദ്യമായി ലഭിക്കുന്ന വിവരം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഔദ്യോഗിക രേഖയാണ്; ഇത് അന്വേഷണം (investigation) ആരംഭിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അടിത്തറയാണ്.
ഈ ഗൈഡ് BNSS പ്രകാരമുള്ള നാല് ഘട്ട പരിഹാര ഗോവണി, കേരളത്തിലെ ഓൺലൈൻ പരാതി മാർഗ്ഗങ്ങൾ, ചെലവ്, സമയം, വേണ്ട രേഖകൾ, സമയപരിധി കഴിഞ്ഞാൽ എന്ത് സംഭവിക്കും എന്നിവ ഘട്ടം ഘട്ടമായി വിശദീകരിക്കുന്നു.
FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പോലീസ് നിർബന്ധിതരാണോ?
അതെ. ശിക്ഷാർഹമായ (cognizable) കുറ്റം വെളിപ്പെടുന്ന വിവരം ലഭിച്ചാൽ, പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്താതെ തന്നെ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ പോലീസിന്റെ നിർബന്ധിത കടമയാണ് എന്ന് ലളിത കുമാരി കേസിലെ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് വിധിച്ചു. BNSS Section 173(1)-ൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന "shall" എന്ന വാക്ക് ഈ ബാധ്യതയെ നിർബന്ധിതമാക്കുന്നു.
ഒരു കുറ്റം cognizable ആണോ non-cognizable ആണോ എന്നത് ഇവിടെ നിർണ്ണായകമാണ്:
| വിഭാഗം | ഉദാഹരണം | പോലീസിന്റെ ബാധ്യത |
|---|---|---|
| Cognizable (ഗുരുതര കുറ്റം) | മോഷണം, കവർച്ച, ആക്രമണം, സ്ത്രീധന പീഡനം (BNS 85), ബലാത്സംഗം | വാറന്റ് കൂടാതെ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് അന്വേഷിക്കണം |
| Non-cognizable (ചെറിയ കുറ്റം) | അപകീർത്തി, ചെറിയ വാക്കുതർക്കം | FIR ഇല്ല; NCR രേഖപ്പെടുത്തി മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ അനുമതിയോടെ മാത്രം അന്വേഷണം |
BNSS-ലെ പുതിയ അവകാശങ്ങൾ: Section 173(1) പ്രകാരം ഇപ്പോൾ Zero FIR (കുറ്റം നടന്ന സ്ഥലം ഏത് സ്റ്റേഷന്റെ പരിധിയിലായാലും ഏത് പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലും FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം) ഒപ്പം e-FIR (ഇലക്ട്രോണിക് മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ വിവരം നൽകാം — എന്നാൽ 3 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പരാതിക്കാരൻ ഒപ്പിട്ട് സ്ഥിരീകരിക്കണം) എന്നിവ അനുവദനീയമാണ്.
പോലീസ് FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്തപ്പോൾ — നാല് ഘട്ട പരിഹാര ഗോവണി
സുപ്രീം കോടതി സകിരി വാസു vs സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് യു.പി. (2008) 2 SCC 409 കേസിൽ വ്യക്തമാക്കിയത് പോലെ, നേരിട്ട് ഹൈക്കോടതിയിലേക്ക് ഓടരുത് — ഈ ക്രമത്തിൽ പരിഹാരം തേടണം.
| ഘട്ടം | ആരെ സമീപിക്കണം | നിയമ വകുപ്പ് |
|---|---|---|
| 1 | സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ (SHO) | BNSS Section 173(1) |
| 2 | ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവി (SP) | BNSS Section 173(4) |
| 3 | ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് | BNSS Section 175(3) |
| 4 | ഹൈക്കോടതി | Article 226 / BNSS Section 528 |
ഘട്ടം 1 — SHO-ക്ക് രേഖാമൂലം പരാതി (Section 173(1))
ആദ്യം പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ എഴുതി പരാതി നൽകുക. വാക്കാൽ പറഞ്ഞാൽ അത് എഴുതി വായിച്ചു കേൾപ്പിച്ച് നിങ്ങളുടെ ഒപ്പ് വാങ്ങണം. FIR-ന്റെ ഒരു കോപ്പി പരാതിക്കാരന് സൗജന്യമായി ലഭിക്കാൻ അവകാശമുണ്ട്. പരാതി കൈപ്പറ്റിയതിന്റെ acknowledgement (രസീത്) വാങ്ങാൻ മറക്കരുത് — അടുത്ത ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇത് തെളിവാണ്.
ഘട്ടം 2 — SP-ക്ക് രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് അപേക്ഷ (Section 173(4))
SHO വിസമ്മതിച്ചാൽ, BNSS Section 173(4) പ്രകാരം അതേ വിവരം എഴുതി രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് വഴി ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്ക് (Superintendent of Police) അയയ്ക്കുക. SP-ക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അദ്ദേഹം സ്വയം അന്വേഷിക്കുകയോ കീഴുദ്യോഗസ്ഥനെ അന്വേഷണത്തിന് നിയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യും. രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റിന്റെ രസീതും അയച്ച അപേക്ഷയുടെ കോപ്പിയും സൂക്ഷിക്കണം — ഘട്ടം 3-ൽ ഇത് നിർബന്ധമായി ഹാജരാക്കണം.
ഘട്ടം 3 — മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി (Section 175(3))
SP-യും നടപടിയെടുക്കാത്തപ്പോൾ, BNSS Section 175(3) പ്രകാരം അധികാരപ്പെട്ട മജിസ്ട്രേറ്റിന് അന്വേഷണത്തിന് (FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ) ഉത്തരവിടാൻ കഴിയും. BNSS-ൽ ഇതിന് പുതിയ രണ്ട് നിബന്ധനകൾ കൂടിയുണ്ട്: (a) അപേക്ഷ സത്യവാങ്മൂലം (affidavit) സഹിതം നൽകണം, (b) Section 173(4) പ്രകാരം SP-ക്ക് നൽകിയ അപേക്ഷയുടെ കോപ്പി ഹാജരാക്കണം. ഇവ ഇല്ലാതെ 175(3) അപേക്ഷ കോടതി സ്വീകരിക്കില്ല. ഒരു പൊതുപ്രവർത്തകനെതിരെയാണ് (public servant) പരാതി എങ്കിൽ Section 175(4) പ്രകാരം അധിക സുരക്ഷാ നടപടികളും ബാധകമാണ്.
ഘട്ടം 4 — ഹൈക്കോടതി (Article 226 / BNSS 528)
മേൽപ്പറഞ്ഞ പരിഹാരങ്ങളൊന്നും ഫലിക്കാത്ത അസാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ മാത്രം ഹൈക്കോടതിയിൽ Article 226 റിട്ട് ഹർജിയോ BNSS Section 528 (inherent powers) പ്രകാരമുള്ള ഹർജിയോ ഫയൽ ചെയ്യാം. സകിരി വാസു വിധി പ്രകാരം കീഴ്ഘട്ട പരിഹാരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാതെ നേരിട്ട് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നത് സാധാരണ അനുവദിക്കില്ല.
പോലീസ് പ്രാഥമിക അന്വേഷണം (Preliminary Enquiry) പറഞ്ഞ് വൈകിപ്പിക്കാമോ?
ചില കേസുകളിൽ മാത്രം. BNSS Section 173(3) പ്രകാരം, 3 വർഷം മുതൽ 7 വർഷത്തിൽ താഴെ വരെ ശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന cognizable കുറ്റങ്ങളിൽ, DySP റാങ്കിൽ കുറയാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മുൻകൂർ അനുമതിയോടെ, 14 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഒരു പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്താൻ പോലീസിന് അധികാരമുണ്ട് — prima facie കേസ് ഉണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ മാത്രം. എന്നാൽ ഗുരുതര കുറ്റങ്ങളിൽ (7 വർഷത്തിന് മുകളിൽ, ഉദാ. ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം) പ്രാഥമിക അന്വേഷണം അനുവദനീയമല്ല — ഉടൻ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം.
കേരളത്തിൽ ഓൺലൈനായി / നേരിട്ട് പരാതി നൽകാനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ
പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ സഹകരിക്കാത്തപ്പോൾ കേരളത്തിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന ഔദ്യോഗിക ചാനലുകൾ ഉപയോഗിക്കാം:
- കേരള പോലീസ് ഓൺലൈൻ പെറ്റീഷൻ (IAPS): keralapolice.gov.in വഴി ഏത് ജില്ലയിലേക്കും ഓൺലൈൻ പരാതി സമർപ്പിക്കാം; പെറ്റീഷന്റെ status ഓൺലൈനായി അറിയാം.
- State Police Chief (DGP) ഓഫീസ്: State Police Headquarters, വഴുതക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം — 695010. ഫോൺ: +91 471 272 2500 / 272 1547; ഇമെയിൽ: [email protected].
- അടിയന്തര സാഹചര്യം: ഡയൽ 112 (പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂം).
- മറ്റ് ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങൾ: ഗുരുതര ലംഘനങ്ങളിൽ കേരള സംസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ, State Police Complaints Authority (Kerala Police Act, 2011) എന്നിവയെയും സമീപിക്കാം.
ഈ ഓൺലൈൻ പരാതികൾ Section 173(4)-ന് പകരമാവില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക — 175(3) മജിസ്ട്രേറ്റ് അപേക്ഷയ്ക്ക് വേണ്ടി SP-ക്ക് രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് വഴി എഴുതി അയച്ചതിന്റെ രേഖ തന്നെ വേണം.
എത്ര ചെലവ് വരും?
SHO, SP ഘട്ടങ്ങൾ സൗജന്യമാണ് (രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് തപാൽ ചെലവ് മാത്രം). Section 175(3) മജിസ്ട്രേറ്റ് അപേക്ഷയ്ക്ക് കേരള കോർട്ട് ഫീസ് ആൻഡ് സ്യൂട്ട്സ് വാല്വേഷൻ ആക്ട്, 1959 പ്രകാരമുള്ള നാമമാത്ര കോർട്ട് ഫീസ് മാത്രമേ ഉള്ളൂ; affidavit-ന് സ്റ്റാമ്പ് പേപ്പർ + നോട്ടറി അറ്റസ്റ്റേഷൻ ചെലവും വരും. ഏറ്റവും വലിയ ചെലവ് വക്കീലിന്റെ പ്രൊഫഷണൽ ഫീസാണ്; അപേക്ഷ സ്വയം ഡ്രാഫ്റ്റ് ചെയ്താൽ ഇത് ഒഴിവാക്കാം.
എത്ര സമയം എടുക്കും?
സമയപരിധി കേസും കോടതിയുടെ തിരക്കും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടും. ഏകദേശ കണക്ക്: SHO-ക്ക് പരാതി (ഒരു ദിവസം) → SP മറുപടിക്ക് ന്യായമായ കാത്തിരിപ്പ് (സാധാരണ 1–3 ആഴ്ച) → 175(3) അപേക്ഷ ഫയൽ ചെയ്ത് കോടതി കേൾക്കൽ (ഏതാനും ആഴ്ചകൾ). Section 173(3) prelim enquiry ബാധകമായ കേസുകളിൽ പോലീസിന് 14 ദിവസം ലഭിക്കും.
എന്തെല്ലാം രേഖകൾ വേണം?
- SHO-ക്ക് നൽകിയ പരാതിയുടെ കോപ്പിയും acknowledgement രസീതും
- SP-ക്ക് അയച്ച Section 173(4) അപേക്ഷയും രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് രസീതും
- സംഭവം വിവരിക്കുന്ന affidavit (175(3)-ന് നിർബന്ധം)
- തിരിച്ചറിയൽ രേഖ (ആധാർ / ID)
- ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ (ഫോട്ടോ, മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ട്, സാക്ഷി വിവരം, മെസ്സേജുകൾ)
അപേക്ഷ വൈകിയാൽ / കാലതാമസം ഉണ്ടായാൽ?
FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ കർശനമായ limitation ഇല്ല — എന്നാൽ വൈകുന്ന ഓരോ ദിവസവും തെളിവുകൾ നഷ്ടപ്പെടാനും അന്വേഷണം ദുർബലമാകാനും ഇടയാക്കും. കാലതാമസത്തിന് ന്യായമായ വിശദീകരണം (delay explanation) പരാതിയിൽ എഴുതി ചേർക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. ഗുരുതര കുറ്റങ്ങളിൽ പോലും വൈകി FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം, പക്ഷേ കോടതി കാലതാമസത്തിന്റെ കാരണം പരിശോധിക്കും.
വക്കീൽ വേണോ അതോ സ്വയം ചെയ്യാമോ?
SHO-ക്കും SP-ക്കും ഉള്ള പരാതികൾ വക്കീലില്ലാതെ സ്വയം നൽകാം. എന്നാൽ Section 175(3) മജിസ്ട്രേറ്റ് അപേക്ഷ — affidavit, ശരിയായ വകുപ്പുകൾ, കോടതി നടപടിക്രമം — എന്നിവ കൃത്യമായി വേണ്ടതിനാൽ ഒരു അഭിഭാഷകന്റെ സഹായം ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. FIR-ന് ശേഷം അറസ്റ്റ് ഭയപ്പെടുന്ന എതിർകക്ഷിക്ക് മുൻകൂർ ജാമ്യം (anticipatory bail) എങ്ങനെ നേടാം എന്നതും അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ഗാർഹിക പ്രശ്നങ്ങളിൽ FIR-നൊപ്പം ഗാർഹിക പീഡന നിയമപ്രകാരം (DV Act) പരാതി, സ്ത്രീധന കേസുകളിൽ സ്ത്രീധനം തിരികെ ലഭിക്കാൻ ഉള്ള നടപടി എന്നിവയും പരിഗണിക്കാം.
Urava എങ്ങനെ സഹായിക്കുന്നു
പോലീസ് പരാതി, Section 173(4) SP അപേക്ഷ, Section 175(3) മജിസ്ട്രേറ്റ് അപേക്ഷ എന്നിവയ്ക്ക് വേണ്ട statutory checks നടത്തി, ശരിയായ വകുപ്പുകളും വിധിന്യായങ്ങളും ഉദ്ധരിച്ച്, കോടതിക്ക് സമർപ്പിക്കാവുന്ന research memo Urava ~10 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ തയ്യാറാക്കിത്തരും. മലയാളത്തിലോ ഇംഗ്ലീഷിലോ ടൈപ്പ് ചെയ്ത ചോദ്യത്തിൽ നിന്നോ, സ്കാൻ ചെയ്ത മലയാളം രേഖയിൽ നിന്നോ (Sarvam OCR) — WhatsApp വഴി തന്നെ. ഓരോ citation-ഉം ഉറവിടത്തിൽ പരിശോധിച്ചാണ് നൽകുന്നത്; സാങ്കൽപ്പിക കേസുകൾ ഇല്ല. Urava-യിൽ സൗജന്യമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക — ആദ്യ 3 research സൗജന്യം.
Frequently Asked Questions
പോലീസ് FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ ആദ്യം എന്ത് ചെയ്യണം?
ആദ്യം അതേ വിവരം എഴുതി, രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് വഴി ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്ക് (SP) BNSS Section 173(4) പ്രകാരം അയയ്ക്കുക. SP-ക്ക് cognizable കുറ്റം ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിടും. പോസ്റ്റൽ രസീതും അപേക്ഷയുടെ കോപ്പിയും സൂക്ഷിക്കുക; അടുത്ത ഘട്ടമായ മജിസ്ട്രേറ്റ് അപേക്ഷയ്ക്ക് ഇത് നിർബന്ധമാണ്.
മജിസ്ട്രേറ്റിന് FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ ഉത്തരവിടാൻ കഴിയുമോ?
അതെ. BNSS Section 175(3) പ്രകാരം അധികാരപ്പെട്ട മജിസ്ട്രേറ്റിന് പോലീസിനോട് അന്വേഷിക്കാൻ (FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ) ഉത്തരവിടാം. അപേക്ഷ affidavit സഹിതം നൽകണം, ഒപ്പം Section 173(4) പ്രകാരം SP-ക്ക് നൽകിയ അപേക്ഷയുടെ കോപ്പിയും ഹാജരാക്കണം. ഈ രേഖകൾ ഇല്ലാതെ കോടതി അപേക്ഷ പരിഗണിക്കില്ല.
cognizable, non-cognizable കുറ്റങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എന്താണ്?
Cognizable കുറ്റങ്ങളിൽ (മോഷണം, ആക്രമണം, സ്ത്രീധന പീഡനം പോലുള്ള ഗുരുതര കുറ്റങ്ങൾ) പോലീസ് വാറന്റ് കൂടാതെ FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് അന്വേഷിക്കണം. Non-cognizable കുറ്റങ്ങളിൽ (ചെറിയ തർക്കങ്ങൾ) FIR ഇല്ല — NCR രേഖപ്പെടുത്തി മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ അനുമതിയോടെ മാത്രമേ അന്വേഷിക്കൂ.
FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പോലീസ് പണം ചോദിക്കാമോ, അല്ലെങ്കിൽ കാലതാമസം വരുത്താമോ?
ഇല്ല. cognizable കുറ്റത്തിന് FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യൽ സൗജന്യവും നിർബന്ധിതവുമാണ് (ലളിത കുമാരി, 2014). 3–7 വർഷം ശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളിൽ മാത്രം, DySP അനുമതിയോടെ 14 ദിവസത്തെ preliminary enquiry (Section 173(3)) അനുവദനീയമാണ്. ഇതിനപ്പുറമുള്ള കാലതാമസമോ പണം ആവശ്യപ്പെടലോ നിയമവിരുദ്ധമാണ്; SP-ക്ക് പരാതി നൽകാം.
കേരളത്തിൽ ഓൺലൈനായി പോലീസ് പരാതി നൽകാമോ?
അതെ. keralapolice.gov.in-ലെ ഓൺലൈൻ പെറ്റീഷൻ (IAPS) സംവിധാനം വഴി ഏത് ജില്ലയിലേക്കും പരാതി സമർപ്പിക്കാം, status പരിശോധിക്കാം. അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ 112 ഡയൽ ചെയ്യുക. എന്നാൽ Section 175(3) മജിസ്ട്രേറ്റ് അപേക്ഷയ്ക്ക് SP-ക്ക് രജിസ്റ്റേഡ് പോസ്റ്റ് വഴി അയച്ചതിന്റെ രേഖ തന്നെ വേണം — ഓൺലൈൻ പരാതി അതിന് പകരമാവില്ല.
FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ സമയപരിധി (limitation) ഉണ്ടോ?
FIR രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ കർശനമായ limitation ഇല്ല; വൈകിയാലും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. പക്ഷേ കാലതാമസം തെളിവുകൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും അന്വേഷണം ദുർബലമാക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ എത്രയും വേഗം പരാതി നൽകുക; വൈകിയാൽ കാരണം (delay explanation) പരാതിയിൽ എഴുതി ചേർക്കുക.